De zorg voor volwassenen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen is complex. Welke richting moet gegeven worden aan de ondersteuning, wat is belangrijk, en wat niet (meer)? Welke ontwikkelingsmogelijkheden zijn er? Hoe moet de dagbesteding er uit zien? Welke behandelingen moeten we nog inzetten? Kortom: hoe betrekken we deze mensen zo veel mogelijk bij het gewone leven? Wanneer volwassenen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen op de ene plaats wonen, elders dagbesteding krijgen en weer ergens anders therapie, dan is het zaak dat ouders en begeleiders op de hoogte zijn van elkaars doelen en handelen. Om dit te bevorderen wordt er de laatste jaren steeds vaker gebruik gemaakt van een ondersteuningsprogramma dat een duidelijke, voor iedereen te volgen manier van handelen en evalueren biedt. In Levensloop in perspectief wordt dit onder-steuningsprogramma nader uitgewerkt. Na een eerste deel met informatie over het opvoedingsprogramma, volgt een tweede deel met een korte toelichting op de praktische toepassing ervan. Dit deel bevat bovendien uitgewerkte voorbeelden en opdrachten (reflecties). De uitgave is bestemd voor cursorisch onderwijs, maar zeker ook geschikt als bron van informatie voor hen die voor de zorg verantwoordelijk zijn. Levensloop in perspectief maakt deel uit van een trilogie. Naast dit boek en Een programma voor jezelf ; over kinderen met ernstige meervoudige beperkingen; omvat deze de uitgave. Met zorg vernieuwen. Dit deel, complementair aan de beide andere, gaat in op de problemen die de invoering van een opvoedings-ondersteuningsprogramma met zich meebrengt en biedt daarmee een handreiking voor een succesvolle implementatie. Levensloop in perspectief. Deel I Het ondersteuningsprogramma: theorie en toepassing
1 Doelgroep en visie
1.1 Personen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen
1.2 De zorg voor en om personen met ernstige meervoudige beperkingen
1.3 Visie
1.3.1 Je eigen opvattingen
1.3.2 Kijken vanuit mogelijkheden
2 Uitgangspunten bij een ondersteuningsprogramma
2.1 Een ondersteuningsprogramma
2.1.1 Normatief uitgangspunt
2.1.2 Methodisch uitgangspunt
2.2 Samenhang
2.3 Het ondersteuningsprogramma binnen de levensloop
2.3.1 Ontwikkeling bij personen met ernstige meervoudige beperkingen
2.3.2 Samenwerken
2.3.3 Kenmerken
2.4 De stappen in vogelvlucht
2.5 Verschil met andere programma's en methoden
3 Het persoonsbeeld
3.1 Wie is de persoon?
3.1.1 Vijf gebieden
3.2 Informatie verzamelen
3.2.1 Wie doet wat?
3.2.2 Dossieranalyse
3.2.3 Instrumenten
3.2.3.1 Inventarisatie Persoonsbeeld en Zorg (IPZ)
3.2.3.2 GedragsTaxatie Instrument (GTI)
3.3 Het opstellen van het persoonsbeeld
3.3.1 Wie doet wat?
3.3.2 Analyseren en combineren
3.3.3 Inhoud en tekst
3.4 Een samenhangend beeld
3.5 Overzicht
3.6 Een voorbeeld: het persoonsbeeld van Koen van der Helm
4 Perspectief en hoofddoel
4.1 Perspectief
4.1.1 Introductie
4.1.2 Hoe komt het tot stand?
4.1.3 Een perspectief voor Koen
4.2 Hoofddoel
4.2.1 Introductie
4.2.2 Hoe komt het tot stand?
4.2.3 Een hoofddoel voor Koen
4.3 Overzicht
5 Van hoofddoel naar werkdoel
5.1 Introductie
5.2 Werkdoelen
5.2.1 Soorten werkdoelen
5.2.2 Hoe komen ze tot stand?
5.2.3 Een handig schema
5.2.4 Een werkdoel voor Koen
6 Activiteiten, uitvoeringscondities, rapportage en evaluatie
6.1 Activiteiten
6.1.1 Introductie
6.1.2 Hoe komen ze tot stand?
6.2 Uitvoeringscondities
6.2.1 Voorkeuren
6.2.2 Het verschil tussen activiteiten en uitvoeringscondities
6.3 Rapportage
6.3.1 Hoe komt het tot stand?
6.3.2 Rapportagepunten
6.3.3 Rapportageschema
6.4 Evaluatie met de Goal Attainment Scales
6.4.1 Hoe komt het tot stand?
6.5 Tussentijdse evaluatie
6.6 Het werkdoelformulier
6.6.1 Het formulier stapsgewijs
6.6.2 Het formulier van Koen
6.7 Overzicht
7 Het evalueren van hoofddoel en perspectief
7.1 Evaluatie van het hoofddoel
7.2 Evaluatie van het perspectief
7.2.1 Wie doet wat?
7.3 Terugblik: een normatief en een methodisch aspect
7.4 Tot slot
Deel II Praktische aanwijzingen voor invoeren en gebruik<
8 Kleine stapjes, lange adem
8.1 Inleiding
8.2 Tijd voor kwaliteit
8.3 Taakverdeling
8.4 Leren werken met het ondersteuningsprogramma <
9 Hulpmiddelen bij het opstellen en evalueren van een ondersteuningsprogramma
9.1 Handige checklijstjes bij het opstellen van een persoonsbeeld
9.2 Het opstellen van perspectief en hoofddoel
9.3 Hulpmiddelen bij het opstellen van werkdoelen
9.3.1  De Lijst voor het afstemmen van Activiteiten en Situaties op de mogelijkheden en voorkeuren van volwassenen met ernstige meervoudige beperkingen (LAS)
9.3.2 Schema voorwaarden
9.3.3 Vragenlijst werkdoelen
9.3.4 Het werkdoelformulier
9.3.5 Rapportage
9.3.6 Evaluatieformulier werkdoelen
9.4 Formulieren evaluatie perspectief en hoofddoel
9.4.1 Formulier evaluatie hoofddoel
9.4.2 Formulier evaluatie perspectief
10 Vragen over het ondersteuningsprogramma
11 Reflecties en opdrachten
Literatuur
Beeldmateriaal
Instrumenten
Helpdesk opvoedingsprogramma's