Eén van de grootste tragedies van onze tijd is dat veel intellectueel begaafde jongens zich buitengesloten voelen en mede daardoor niet de bijdrage aan de maatschappij leveren die zij zouden kunnen en willen leveren als de situatie gunstiger voor hen was.
Maar al te vaak worden de slimste, meeste getalenteerde jongens door ‘normaal’ begaafde leeftijdgenoten uitgemaakt voor nerd, mietje of nog erger. De nog altijd gangbare gedachte dat hoogbegaafde jongens alles mee hebben, wordt keer op keer gelogenstraft. Velen van hen redden het niet op school, kruipen teleurgesteld in hun schulp en raken in een isolement. Een klein deel ‘pikt het niet’ en zet de jarenlang opgebouwde frustraties om in opstandig en sociaal ongewenst gedrag.
Hoe kan dit gebeuren? Waarom haken begaafde jongens af? 'Slimme jongens' laat zien hoe het leven van hoogbegaafde jongens eruit ziet, met alle mooie en minder mooie kanten. Het geeft ouders en opvoeders, leerkrachten en andere betrokkenen waardevolle inzichten die hen kunnen helpen deze jongens te begeleiden naar een gelukkiger en productiever leven.
De auteurs
De auteurs, Barbara Kerr en Sandford Cohn, zijn gerenommeerde psychologen die in de Verenigde Staten veel onderzoek hebben gedaan onder begaafde mannen en vrouwen. In hun gespecialiseerde therapiepraktijk in Arizona tekenden ze de levensverhalen van vele begaafde mannen op. De neerslag van die verhalen verbindt de wetenschappelijke inzichten in dit boek op indringende wijze met de alledaagse werkelijkheid.
De vertalers
De vertalers, Karel Jurgens en Carolien Geurtsen, kozen ervoor de Amerikaanse voorbeelden in dit boek niet te ‘vernederlandsen’. Er is echter niet veel fantasie nodig om de beschreven problemen te herkennen in onze eigen samenleving. De voorgestelde benaderingen en oplossingen zijn steeds gebaseerd op universele psychologische en opvoedkundige inzichten, die ook hier breed worden gedragen.

Slimme jongens

Inleiding
De aanleiding voor ons onderzoek naar hoogbegaafde jongens en mannen
Waarom is een boek over begaafde jongens nodig?
Overzicht van dit boek
Deel I Begaafdheid en mannelijkheid
1 Ons follow-up onderzoek onder begaafde mannen
Sociale isolatie
De keuze tussen uitblinken en ‘normaal’ zijn
Problemen in de omgang met leeftijdgenoten
Twijfels over de eigen begaafdheid
Twijfels over de eigen mannelijkheid
Streven naar tevredenheid
Geen interesse voor de top
Onzekerheid over beroepskeuze
Een vroeg huwelijk of meerdere huwelijken
Een deugdzaam leven leiden
Kernpunten
2 Wat zijn dat voor jongens?
Opvattingen over hoogbegaafde kinderen
Onderzoek naar begaafdheid bij mannen
Het onderzoek van Terman
Kernpunten
Het onderzoek van James Alvino
Kernpunten
De Illinois Valedictorian Study
Kernpunten
Het onderzoek van Hebert
Kernpunten
Het onderzoek van R.S. Albert
Kernpunten
De Presidential Scholars Study
Kernpunten
Conclusie
3 Boeken over jongens: wat vertellen ze ons over begaafde jongens en m­annelijkheid?
‘Real Boys’ door William Pollack
‘Raising Cain: Protecting the Emotional Lives of Boys’ door Dan Kindlon en Michael Thompson
‘Stiffed: The Betrayal of the American Man’ door Susan Faludi
‘The War Against Boys’ door Christina Hoff Sommers
‘The Wonder of Boys’ door Michael Gurian
Wat valt er te leren uit deze boeken over jongens?
Deel II Mijlpalen en gevarenzones
4 Peuterspeelzaal- en basisschoolleeftijd
Socialisatie als man
Hoe kom je te weten of een jongen hoogbegaafd is?
Kinderdagverblijf of thuis opvoeden?
Een jaartje langer kleuteren?
Intensiteit en nieuwsgierigheid
Het hoge activiteitsniveau van begaafde jongens
De omgang met leeftijdgenoten
Asynchrone ontwikkeling
Het Bartleby-syndroom
Het effect van goede opvoeding en passende uitdaging
Kernpunten
5 Puberteit en adolescentie
Hun mannelijke identiteit bevestigen
Een passende beroepsrichting vinden
De groepscultuur overleven
Het gevaar van afhaken
Depressie en zelfmoord
Op zoek naar een perfecte partner
Gezond volwassen worden
Kernpunten
6 Het volwassen leven
De doelgerichte man
De autonome man
De speler
De gefragmenteerde man
De leider
Hoogbegaafde mannen die de top bereiken
Op zoek naar trainingen en mentoren op niveau
Genialiteit, gekte en drugsgebruik
Creatieve blokkades
Conclusie
Kernpunten
Deel III Bijzondere uitdagingen voor begaafde jongens
7 Onderpresteren
Gemeenschappelijke kenmerken van onderpresteerders
Vormen van onderpresteren
Interventies bij onderpresteren
Kernpunten
8 Antisociaal gedrag
Achtergronden van het ontstaan van geweld
Kenmerken van jongeren die naar geweld neigen
Hoe komen jongens zover dat ze geweld gaan gebruiken?
Drie soorten Woedende Hoogbegaafde Jongens
Vooruitzichten
Een actieplan voor begeleiding
Conclusie
Kernpunten
9 Gepest worden
De jongenscode
Jongens die worden uitgemaakt voor ‘mietje’
Jongens met overgewicht
Jongens die woren gezien als ‘nerds’
Omgaan met notoire treiteraars
Een overlevingsroute voor uitblinkers
Kernpunten
10 Culturele verschillen
Afro-Amerikaanse jongens
Aziatisch-Amerikaanse jongens
‘Hispanics’– jongens uit van oorsprong spaanstalige bevolkingsgroepen
Jongens van Amerikaans-Indiaanse afkomst
Het begeleiden van begaafde jongens uit etnische minderheden
Conclusie
Kernpunten
Deel IV Het begeleiden van opgroeiende begaafde jongens
11 De hoogbegaafde man in het gezin
Ouders en hoogbegaafde jongens
Opvoedpatronen die de innerlijke groei van hoogbegaafde jongens beperken
De positie van hoogbegaafde jongens in het gezin
Relaties met echtgenoten en partners
Kernpunten
12 Intellectuele, emotionele en spirituele ontwikkeling
Begeleiding in de peutertijd
Begeleiding tijdens de basisschoolleeftijd
Begeleiding tijdens de puberteit en adolescentie
Begeleiding tijdens de studiejaren
Suggesties voor goed onderwijs aan hoogbegaafden
13 Zelfverwerkelijking bij hoogbegaafde mannen
Belemmerende factoren
Moed, creativiteit en toewijding
Innerlijke vrijheid
Emotionele stabiliteit
Maatschappelijke betrokkenheid
Conclusie
Dankwoord
Literatuur
Over de auteurs