De belangstelling voor niet-aangeboren hersenletsel vormen van hersenletsels die na de geboorte zijn ontstaan is de laatste jaren sterk gegroeid, niet in de laatste plaats door de veranderende wetenschappelijke inzichten in de werking van het brein. Uiteraard heeft deze ontwikkeling grote gevolgen voor de theorie en de praktijk van het omgaan met hersenletsel, met het veranderd leven. De vraag hoe om te gaan met deze gevolgen is vooral actueel na de acute fase, als de eerste, vaak levensbedreigende situatie met intensieve medische behandeling is doorlopen.
In Omgaan met hersenletsel wordt een overzicht gegeven van het gehele terrein van niet- aangeboren hersenletsel, met de nadruk op het leven na de acute fase: de revalidatiefase en vooral de chronische fase. Wetenschappelijke inzichten worden daarbij vertaald naar de praktijk van alledag, waarbij de patientbeleving centraal staat.
Na algemene hoofdstukken over leven na hersenletsel, bouw en werking van de hersenen, gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, rouw en rouwverwerking, volgen hoofdstukken die gewijd zijn aan ziektebeelden als traumatisch hersenletsel, CVA/beroerte, hersentumoren, hersenschade tengevolge van hartstilstand of adem-halingsstilstand (hypoxie/anoxie), cerebrale infecties (meningitis en encephalitis) en symptomatische epilepsie. Het boek wordt afgesloten met een hoofdstuk over kinderen met niet-aangeboren hersenletsel en een apart hoofdstuk omgaan met mensen met hersenletsel.
De uitgave is in eerste instantie geschreven voor professionele hulpverleners (paramedici, psychologen, orthopedagogen, verpleegkundigen, verzorgenden, therapeuten, activiteitenbegeleiders, maatschappelijk werkenden, maar is door het heldere en concrete taalgebruik zeker ook toegankelijk voor de niet-professional.
Jenny Palm is orthopedagoog/GZ-psycholoog. Zij werkt als behandelaar en manager op hersen-letselkliniek Vesalius (Altrecht) in Den Dolder. Samen met een collega vormt zij de drijvende kracht achter De Maatschap, een instelling in Maarn die zich richt op deskundigheidsbevordering en beleidsadvisering met betrekking tot de professionele omgang met hersenletsel. Jenny Palm heeft inmiddels diverse publicaties over hersenletsel op haar naam staan.
Omgaan met hersenletsel
1. Leven na hersenletsel
1.1 Over wie gaat het?
1.2 Enkele voorbeelden
1.3 Hoeveel mensen hebben hersenletsel opgelopen?
1.4 Opvang
2. Bouw en werking van de hersenen
2.1 Van lichaamsvochten en bultologen tot aan moderne beeldvorming
2.2 Medische beeldvorming van de hersenen (neuro-imaging)
2.3 Bouw en werking van de hersenen
2.4 Zenuwcellen (neuronen)
2.5 Plasticiteit
3. Gevolgen van niet aangeboren hersenletsel
3.1 Niet-aangeboren hersenletsel uitgelegd binnen het ICF-model
3.2 Relatie hersenen-gedrag
3.3 Herstel
3.4 Vaak gemelde gevolgen van hersenletsel
3.5 Specifieke gevolgen van hersenletsel
3.6 Schematisch overzicht
4. Rouw en rouwverwerking na hersenletsel
4.1 Rouwtaken bij een verlieservaring
4.2 Rouwen bij niet-aangeboren hersenletsel
4.3 Specifieke rouwproblematiek voor de getroffene
4.4 Specifieke rouwproblematiek voor de partner
4.5 Specifieke rouwproblematiek voor de kinderen
4.6 Specifieke rouwproblematiek voor de ouders
4.7 Specifieke rouwproblematiek voor de broers en zussen
4.8 Begeleiding bij de rouwverwerking van getroffene
4.9 Familiebegeleiding
5. Traumatisch hersenletsel
5.1 Traumatisch schedel-hersenletsel
5.2 Enkele voorbeelden
5.3 Traumatisch hersenletsel
5.4 Stoornissen in het bewustzijn: coma en PTA
5.5 Gevolgen van traumatisch hersenletsel
5.6 Schematisch overzicht gevolgen traumatisch hersenletsel
6. CVA/beroerte
6.1 Wat is een CVA?
6.2 Gevolgen van een CVA
7. Hersentumoren
7.1 Wat is een hersentumor?
7.2 Enkele voorbeelden
7.3 Ziekteverschijnselen
7.4 Behandeling van een hersentumor
7.5 Gevolgen van een hersentumor
8. Hersenschade ten gevolge van hartstilstand of ademhalingsstilstand: hypoxie/anoxie
8.1 Het belang van zuurstof voor de hersenen
8.2 Oorzaken van hypoxie en anoxie
8.3 Gevolgen van deze hersenbeschadiging
9. Cerebrale infecties: encefalitis en meningitis
9.1 Encefalitis
9.2 Meningitis
10. Epilepsie
10.1 Wat is epilepsie?
10.2 Welke vormen van symptomatische epilepsie zijn er?
10.3 Gedragsstoornissen
10.4 Cognitieve problemen
10.5 Behandeling
11. Niet-aangeboren hersenletsel bij kinderen en jongeren
11.1 Enkele voorbeelde
11.2 Ziektebeelden
11.3 Herstelmogelijkheden
11.4 Schema ICF bij kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel
11.5 Functies en anatomische eigenschappen
11.6 Persoonlijke factoren
11.7 Externe factoren: opvoeding en onderwijs
11.8 Ten slotte
12. Omgaan met mensen met hersenletsel
12.1 Visie op behandeling en zorg
12.2 Gedragsproblemen
12.3 Kernbegrippen in de omgang met mensen met hersenletsel
12.4 Valkuilen voor de hulpverlener
12.5 Belangrijke omgangsadviezen
12.6 Richtlijnen voor de sociale omgeving van de getroffene