Vier eeuwen Nederlands octrooi
Uitvinders roem en tragedie

Stel dat je een prachtige uitvinding hebt gedaan. Een nieuwe vinding om het wereldwijde energieprobleem op te lossen of de opwarming van de aarde tegen te gaan. Schreeuw dat dan niet direct van de daken. Het is verstandiger om eerst een octrooi aan te vragen. Met een octrooi kun je je uitvinding beschermen en krijg je voor een bepaalde periode het exclusieve recht om je uitvinding te exploiteren. Zo voorkom je dat je inspanningen voor niets geweest zijn en een ander aan de haal gaat met jouw ideeen.

Dit boek van Quest Historie hoort bij de tentoonstelling Maakbaar Nederland van het Nationaal Archief. Het is een bundeling van de interessantste Nederlandse octrooiaanvragen en de mooiste afbeeldingen van de uitvindingen. Toevallig of niet? Bijna alle octrooien hebben iets te maken met water.

Achterflap
Aan het einde van de zestiende eeuw begon de Nederlandse overheid octrooien te verlenen op uitvindingen. Inmiddels beroemde uitvinders als Simon Stevin en Jan Adriaansz. Leeghwater behoorden tot de eerste die van deze overheidsbescherming konden profiteren. Maar octrooien waren ook bedoeld om de ontwikkeling van de techniek een handje te helpen. Premies en prijzen waren te verdienen voor wie met een gouden idee kwam, bijvoorbeeld om de beruchte paalworm te bestrijden die in de achttiende eeuw de Nederlandse kust bedreigde.
In het Nationaal Archief worden al deze octrooien bewaard, vaak voorzien van de door de uitvinders gemaakte tekeningen. Zij geven een indrukwekkend beeld van de roem en tragedie van de Nederlandse uitvinders. Want ook al staan de Nederlanders bekend als kooplieden en dominees, ons land heeft ook vele ingenieurs, technici en Willie Wortels voortgebracht.