Hallucinaties zijn van alle tijden. Ze komen voor bij patiënten met een psychiatrische stoornis, maar worden ook wel beschreven bij psychisch gezonde mensen. In dat geval liggen er doorgaans bijzondere fysiologische omstandigheden (bijvoorbeeld zuurstofgebrek, uitputting, bijwerking van medicatie) of traumatische ervaringen (bijvoorbeeld seksueel misbruik) aan ten grondslag. De behandeling is doorgaans niet eenvoudig: in circa vijftig procent van de gevallen blijken hallucinaties medicatieresistent. De laatste decennia zijn er – gelukkig – nieuwe, veelbelovende behandelmethoden ontwikkeld voor met name de gehoorshallucinaties. Vandaar dit boek.

Deel 1 bevat een inleiding op het onderwerp. Achtergrond en betekenis van hallucinaties komen aan de orde en er wordt aandacht besteed aan prevalenties en diagnostiek.
Deel 2 behandelt een aantal verklaringsmodellen. Aan bod komen onder meer de neuraal-netwerkhypothese, het belang van spraakperceptie en -verwerking en de rol van neurotransmitters bij het ontstaan van hallucinaties.

Deel 3 beschrijft de voornaamste therapeutische mogelijkheden bij de behandeling van hallucinaties. Naast een aantal algemene therapieën komen ook specialistische behandelmethoden uitgebreid aan bod. Een centrale positie in dit deel wordt ingenomen door de Hallucinatiegerichte Integratieve Therapie, waarmee ­inmiddels goede resultaten zijn geboekt bij de behandeling van gehoors­hallucinaties.
Deel 4 ten slotte richt zich specifiek op de behandeling van hallucinaties bij kinderen en adolescenten.

Met Hallucinaties beogen Jack A. Jenner en zijn co-auteurs de kennis van hallucinaties, hun oorsprong en de mogelijkheden voor behandeling te vergroten, maar ook de vigerende meningen over hallucinaties te nuanceren.

Dr. J.A. Jenner is universitair hoofddocent aan de Universiteit van Groningen en hoofd van de Stemmenpolikliniek van het UMCG. Daarnaast is hij opleider sociale psychiatrie bij de Stichting Geestelijke Gezondheidzorg Groningen.

Hallucinaties

DEEL 1 HALLUCINATIES IN PERSPECTIEF
1 Begripsbepaling, diagnostiek en prevalenties

DEEL 2 VERKLARINGSMODELLEN VOOR HALLUCINATIES
2 Historisch perspectief
3 Het migraine-aura en andere visuele hallucinaties
4 De neurale-netwerkhypothese
5 De neurocognitieve basis van gehallucineerde stemmen bij schizofrenie
6 De rol van neurotransmitters bij het ontstaan van hallucinaties

DEEL 3 THERAPIEËN
Deel 3A Therapieën algemeen
7 Behandelmogelijkheden
8 Behandelmodulen bij hallucinaties

DEEL 3B SPECIALISTISCHE BEHANDELMETHODEN BIJ GEHOORSHALLUCINATIES
9 Cognitieve gedragstherapie (CGT)
10 Empowerment en making sense
11 Ervaringsdeskundigen (Stichting Weerklank)
12 Groepstherapie (GT)
13 Hallucinatiegerichte Integratieve Therapie (HIT)
14 Transcraniële magnetische stimulatie: een nieuwe behandeling van hallucinaties?
15 De Voice Dialogue-methode (VD)
16 Medicamenteuze behandeling

Deel 3C Specialistische behandelmethoden bij visuele en reukhallucinaties
17 Behandeling van mensen met visuele hallucinaties
18 Behandeling van mensen met reukhallucinaties: casuïstiek

DEEL 4 KINDEREN EN ADOLESCENTEN MET HALLUCINATIES
19 Prevalenties, psychopathologie en verklaringshypothesen
20 Gehoorshallucinaties bij zeven- en achtjarige leerlingen van de basisschool: prevalentie, kenmerken en relatie met gedragsproblemen
21 Effectieve en minder effectieve interventies bij jeugdigen die stemmen horen
22 Tekentherapie
23 Andere gevalsbeschrijvingen